• Odnaleziona biografia św. Franciszka z Asyżu wydana po polsku!

  • Nasze książki dostępne w sklepie wydawnictwa Bratni Zew

  • Medalik z błogosławieństwem św. Franciszka

YouTube facebook

Piotr Jan Olivi

Zmarł w Narbonie 14 marca 1298 roku jako prawowierny członek Kościoła katolickiego. Jego życie było jednak na tyle kontrowersyjne, że należąc do zakonu świętego Franciszka został oskarżony o herezję. Piotr Jan Olivi, bo o nim mowa, był francuskim franciszkaninem i teologiem. Zapraszamy do zapoznania się z jego historią.

Znajomość biografii Piotra Jana Oliviego w znacznej mierze zawdzięczamy jego oskarżycielom, ponieważ wiele informacji o nim pochodzi z polemik pomiędzy zwolennikami i przeciwnikami franciszkanina. Pierwsze notatki biograficzne o nim pojawiają się w Księdze inkwizycji słynnego dominikańskiego inkwizytora, Bernarda Gui. Naukowcy przyjmują, że Olivi urodził się w 1247 lub w 1248 roku, ponieważ zgodnie z zapisem Bernarda, franciszkanin zmarł w pięćdziesiątym roku życia. 

Piotr Jan Olivi wstąpił do franciszkanów na południu Francji mając 12 lat. Nie wiadomo kiedy rozpoczął nowicjat zakonny, ale uchwalone w 1260 roku Konstytucje Narbońskie nakładały na przełożonych zakonnych obowiązek przyjmowania kandydatów najwcześniej w wieku 17 lat. Niemniej jednak pozwalały aby w szczególnych przypadkach wiek ten został obniżony do lat 14. Przypadek 12-letniego Oliviego pokazuje więc, że istniała praktyka przyjmowania kandydatów do zakonu na długo przed ukończeniem przez nich wymaganego wieku.

Po kilku latach w zakonie brat Piotr został wysłany na studia do Paryża, podczas których niewątpliwie zetknął się z Bonawenturą z Bagnoregio, pełniącym wówczas urząd generała zakonu. Sam Olivi wspomina, że dwa razy miał okazję słuchać wykładów wielkiego teologa. 

Brat Piotr nie ukończył swoich studiów w Paryżu. Nie są znane powody, dla których musiał opuścić uczelnię w wieku 22 lat. Po powrocie do rodzinnej prowincji stał się wzorem dla braci, nie tylko jako teolog, ale także jako zakonnik sumiennie przestrzegający reguły pozostawionej przez świętego Franciszka. Był na tyle popularny, że kiedy papież Mikołaj III w roku 1279 przygotowywał bullę Exiit qui seminat, 31-letni wtedy Olivi został poproszony o wzięcie udziału w pracach nad redakcją tekstu. Papieski dokument dotyczył zachowywania ślubu ubóstwa w zakonie franciszkanów. Temat ten był szeroko dyskutowany w kręgach franciszkańskich. Związany był z uzyskiwaniem w kurii rzymskiej nowych przywilejów dla zakonu. Miały one być pomocą w prowadzonych przez braci misjach i w duszpasterstwie. Przywileje wywołały jednak sprzeciw tzw. spirytuałów, popierających ideę ekstremalnego ubóstwa. Piotr Olivi szybko stał się jednym z liderów tej radykalnej opcji. 

Podczas kapituły generalnej w Strasburgu w 1282 roku został oskarżony o herezję. Pisma Oliviego były analizowane i sprawdzane pod względem doktrynalnym przez władze zakonne oraz profesorów Sorbony. Paradoksalnie między innymi właśnie dzięki temu zachowała się do dziś duża liczba dzieł tego teologa.

Według Kroniki XXIV Generałów wyznaczeni do zbadania pism Oliviego bracia „wypowiedzieli się na temat tego nauczania i stwierdzili, że należy go potępić, jako niebezpieczne i wyraźnie błędne. Potępienie to rozesłali do wszystkich braci w formie listu o siedmiu pieczęciach”. Zebrano także w jeden dokument wszystkie nieprawidłowe pod względem teologicznym myśli brata Piotra i szczegółowo opisali, podając odpowiedzi na wyliczone błędy. Olivi kilkakrotnie występował w swojej obronie w latach 1283-1285. Ostatecznie poddał się uchwałom komisji braci, odrzucił swoje nauczanie i został oczyszczony z zarzutów podczas kapituły generalnej w Montpellier w 1287 roku, jednak już pięć lat później musiał ponownie bronić się podczas kapituły generalnej w Paryżu. 

Ostatnie lata swego życia spędził w klasztorze w Narbonie. Jest autorem dzieł filozoficznych, teologicznych, egzegetycznych oraz traktatów dotyczących zachowywania reguły franciszkańskiej.
k.gorgoń

stat4u PageRank Checking Icon